Položeni vijenci žrtvama takozvanog veleizdajničkog procesa

BANJALUKA – Predsjednik Skupštine grada Banjaluka Zoran Talić danas je na banjalučkom groblju “Sveti Pantelija” položio vijenac na spomenik žrtvama…

Vijesti Novembar 21, 2020

BANJALUKA – Predsjednik Skupštine grada Banjaluka Zoran Talić danas je na banjalučkom groblju “Sveti Pantelija” položio vijenac na spomenik žrtvama takozvanog veleizdajničkog procesa povodom 102 godine od ulaska srpske vojske u Banjaluku 1918. godine, koji se obilježava i kao drugi Dan grada.

Vijence su položili i predstavnici Vlade Republike Srpske – ministar uprave i lokalne samouprave Senka Jujić i savjetnik ministra rada i boračko invalidske zaštite Milan Torbica, konzul-žeran Srbije u Banjaluci Vesna Marinković, predstavnici Udruženja potomaka i poštovalaca oslobodilačkih ratova 1912.-1918. godine.

Talić je u izjavi novinarima podsjetio da je ulazak srpske vojske u Banjaluku označio i kraj vjekovnog ropstva na ovim prostorima, ali i vrijeme kada počinje razvoj Banjaluke.

On je nakon polaganja vijenaca podsjetio da je izmjenom Statua grada 21. novembar određen kao drugi Dan grada (pored 22. Aprila) i da bi obilježavanje bilo organizovano drugačije da je epidemiološka situacija povoljnija.

Marinkovićeva je navela da Banjaluka ovaj dan proslavlja u tužnim okolnostima – zastave su spuštene na pola koplja, kao i u svim gradovima i mjestima i u Srpskoj i u Srbiji zbog upokojenja srpskog patrijarha Irineja.

“Ovako počinjemo ispunjavati amanet kojeg na nam je dao blaženopočivši patrijarh Irinej, koji je rekao da svi Srbi ostanu okupljeni, ujedinjeni bez obzira na granice koje ih razdvajaju”, rekla je Marinkovićeva.

Predsjednik Udruženja potomaka i poštovalaca oslobodilačkih ratova 1912.-1918. godine Nebojša Kuštrinović podsjetio je da je u redovima srpske vojske bilo oko 45.000 dobrovoljaca sa teritorije BiH, naglasivši da su oni i tada znali da Drina nije granica.

Vojnici srpske vojske iz sastava Prvog bataljona 13. pješadijskog puka “Hajduk Veljko” pod komandom majora Dragoljuba Bajalovića ušli su na Aranđelovdan 1918. godine u Banjaluku.

U Prvom svjetskom ratu poginulo je 1.300.000 Srba, odnosno 28 odsto srpske populacije – 53 odsto muškaraca u dobi od 25 do 45 godina.

Solunski front jedna je od najvećih operacija u Velikom ratu, čiji je rezultat bio kapitulacija Bugarske, Austrougarske i NJemačke, oslobođenje Srbije i prelazak srpske vojske u prekodrinske krajeve.

Banjalučki “veleizdajnički proces” austrougarske vlasti vodile su od novembra 1915. godine do aprila 1916. godine protiv 156 Srba koji su bili elita tog vremena.

Od ukupno 17 “veleizdajničkih procesa” koji su vođeni u BiH, banjalučki je bio najveći i uzburkao je evropsku javnost, a posebno je poznat po opsežnoj akciji borbe za pomilovanje 16 rodoljuba osuđenih na smrtnu kaznu u čemu je posebnu ulogu odigrao tadašnji španski kralj Alfons Trinaesti.